Jak opisuje Rynek Zdrowia, naukowcy przeanalizowali wpływ cukrów dodanych na ryzyko rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby. Szczególną uwagę zwrócili na różnice między cukrem spożywanym w produktach stałych i płynach.
Wyniki wskazują, że największe znaczenie może mieć cukier znajdujący się w słodzonych napojach. W tej grupie odnotowano około 20 proc. wyższe ryzyko rozwoju choroby, pisze Bytow24.
Badanie objęło ponad 15 tys. osób
W analizie uczestniczyło 15 538 dorosłych mieszkańców chińskiego miasta Tiencin. Na początku obserwacji żadna z tych osób nie miała stłuszczenia ani innych chorób wątroby, cukrzycy, nowotworu czy schorzenia układu sercowo-naczyniowego.
Stan zdrowia uczestników monitorowano średnio przez 4,2 roku. W tym okresie lekarze rozpoznali 3476 nowych przypadków niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby. Obecność tłuszczu w narządzie oceniano za pomocą badania ultrasonograficznego.
Sposób odżywiania określono na podstawie kwestionariusza obejmującego 100 produktów. Badacze uwzględnili także wiek, płeć, masę ciała, aktywność fizyczną, palenie, spożywanie alkoholu, jakość całej diety oraz historię chorób uczestników. Szczegółowe wyniki opublikowano w czasopiśmie „British Journal of Nutrition”.
Ryzyko wzrosło o 18–20 proc.
Osoby znajdujące się w grupie o najwyższym spożyciu wszystkich cukrów dodanych miały o 18 proc. wyższe ryzyko zachorowania niż uczestnicy spożywający ich najmniej. Jeszcze wyraźniejszy związek stwierdzono w przypadku cukrów przyjmowanych w płynach — ryzyko było większe o około 20 proc.
Wśród analizowanych produktów tylko cukier pochodzący ze słodzonych napojów wykazał istotny związek z rozwojem choroby. Każde dodatkowe 5 g cukru dziennie dostarczone w tej postaci wiązało się ze wzrostem ryzyka o około 5 proc.
Nie zaobserwowano natomiast istotnej zależności w przypadku cukrów dodanych znajdujących się w produktach stałych, między innymi deserach, pieczywie, słodyczach czy jogurtach. Nie oznacza to jednak, że można spożywać je bez ograniczeń — badanie dotyczyło wyłącznie ich związku z rozpoznaniem stłuszczenia wątroby.
Czy 21 g cukru dziennie niszczy wątrobę
Średnie spożycie cukrów dodanych w badanej grupie wynosiło 20,8 g dziennie, czyli po zaokrągleniu około 21 g. Liczba ta nie jest jednak granicą, po której przekroczeniu stłuszczenie wątroby staje się pewne.
To wartość średnia dla wszystkich uczestników, a ryzyko porównywano między osobami spożywającymi najwięcej i najmniej cukrów. Badanie obserwacyjne pokazuje związek statystyczny, ale nie dowodzi, że określona ilość cukru bezpośrednio i nieuchronnie niszczy narząd.
Jedynie 7,7 proc. badanych przyjmowało ponad 50 g cukrów dodanych dziennie. Mimo stosunkowo niewielkiego średniego spożycia naukowcy odnotowali zależność między ich większą ilością, szczególnie w napojach, a częstszym występowaniem choroby.
Dlaczego słodzone napoje mogą być szczególnie niekorzystne
Cukier zawarty w płynach jest szybko trawiony i wchłaniany. Może to nasilać wychwytywanie fruktozy przez wątrobę, produkcję nowych kwasów tłuszczowych oraz odkładanie tłuszczu w komórkach narządu.
Napoje zapewniają również słabsze uczucie sytości niż produkty stałe o podobnej wartości energetycznej. W rezultacie łatwiej przyjąć więcej kalorii, niż organizm potrzebuje, co sprzyja zwiększeniu masy ciała i gromadzeniu tłuszczu w wątrobie.
Autorzy analizy zastrzegli, że wyników dotyczących chińskiej populacji nie można automatycznie przenosić na wszystkich mieszkańców innych krajów. Dietę oceniono tylko na początku obserwacji, a rozpoznanie opierało się na ultrasonografii, a nie biopsji będącej dokładniejszą metodą diagnostyczną.
Stłuszczenie może długo nie dawać objawów
Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby polega na nadmiernym odkładaniu tłuszczu w jej komórkach u osób, u których przyczyną tego stanu nie jest nadużywanie alkoholu. Przez długi czas może nie powodować charakterystycznych dolegliwości.
U części pacjentów choroba prowadzi jednak do zapalenia, włóknienia, marskości, a nawet raka wątrobowokomórkowego. Wiąże się również ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy typu 2 i chorób układu sercowo-naczyniowego.
Ograniczenie słodzonych napojów, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, regularna aktywność fizyczna i zbilansowana dieta mogą zmniejszyć ryzyko rozwoju stłuszczenia. Osoby mające nieprawidłowe wyniki badań wątroby powinny skonsultować się z lekarzem, zamiast samodzielnie stawiać diagnozę.
Przypominamy, wcześniej pisaliśmy o terminie przejścia Polski na czas zimowy w 2026 roku oraz dokładnej godzinie jesiennego przestawienia zegarków.
