Jak podaje Medonet, wirusowe zapalenie wątroby może przez wiele lat rozwijać się bez wyraźnych objawów, dlatego część chorych nie wie o zakażeniu aż do momentu wykonania badań. Szczególnie groźne są zakażenia HBV i HCV, które stopniowo uszkadzają wątrobę i mogą prowadzić do ciężkich powikłań.
Lekarze podkreślają, że brak bólu czy pogorszenia samopoczucia nie oznacza, że narząd jest zdrowy. Pierwszym sygnałem ostrzegawczym bywają dopiero nieprawidłowe wyniki badań krwi, dlatego rutynowa kontrola może mieć kluczowe znaczenie, pisze Bytow24.
WZW może zostać wykryte przypadkiem
Wirusowe zapalenie wątroby często nie daje jednoznacznych objawów na początku choroby. Pacjent może normalnie pracować, nie odczuwać bólu i nie podejrzewać, że w jego organizmie rozwija się zakażenie. Dlatego znaczenie mają podstawowe badania wykonywane podczas wizyty u lekarza rodzinnego.
W diagnostyce istotne są między innymi enzymy wątrobowe ALAT, ASPAT i GGTP. Ich podwyższone wartości nie muszą automatycznie oznaczać WZW, ale mogą wskazywać, że wątroba wymaga dalszej kontroli. Drugim ważnym badaniem przesiewowym jest anty-HCV, które pozwala wykryć osoby mogące być zakażone wirusem zapalenia wątroby typu C.
Lek. Małgorzata Stokowska-Wojda zwraca uwagę, że choroba nie zawsze daje sygnały, które pacjent może łatwo zauważyć.
Są pacjenci, którzy nie mają żadnych objawów i czują się całkowicie zdrowi.
HCV jest jednym z najbardziej podstępnych zakażeń
WZW typu C jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ może przez długi czas przebiegać skrycie. W tym czasie wirus uszkadza wątrobę, prowadząc do włóknienia, marskości, niewydolności narządu, a w części przypadków także do raka wątrobowokomórkowego.
Ekspertka podkreśla, że przy HCV najważniejsze jest szybkie wykrycie zakażenia.
Szczególną uwagę zwracam na wirusowe zapalenie wątroby typu C, ponieważ przez długi czas może ono przebiegać skrycie i nie dawać żadnych objawów.
Przeciwko WZW C nadal nie ma szczepionki. Do zakażenia dochodzi drogą krwi, między innymi podczas zabiegów medycznych, stomatologicznych, kosmetycznych, wykonywania tatuażu, piercingu lub kontaktu z niesterylnymi narzędziami. Wczesna diagnoza pozwala jednak rozpocząć skuteczne leczenie, które u większości pacjentów może doprowadzić do wyleczenia.
Proste badanie krwi może wykryć zakażenie
W kierunku HBV i HCV wykonuje się między innymi badania AgHBs oraz anty-HCV. Są one szczególnie ważne u osób, które miały kontakt z krwią, były wielokrotnie hospitalizowane, mają tatuaże lub piercing, planują ciążę albo nigdy wcześniej nie sprawdzały, czy mogły zostać zakażone.
Wczesne wykrycie zakażenia pozwala wdrożyć leczenie, ograniczyć postęp choroby i zmniejszyć ryzyko przeniesienia wirusa na inne osoby. W przypadku WZW B terapia może zahamować rozwój choroby, a przy WZW C nowoczesne leczenie jest bardzo skuteczne i dostępne dla pacjentów w ramach programów lekowych.
Szczepienia chronią przed częścią zakażeń
Przeciw WZW typu B dostępna jest szczepionka. W Polsce od 1996 roku szczepienie noworodków przeciw temu wirusowi jest obowiązkowe, dlatego szczególną ostrożność powinny zachować osoby starsze, które nie zostały wcześniej zaszczepione. Szczepienie warto rozważyć również przed planowanymi zabiegami.
Znaczenie ma nie tylko duża operacja, ale też mniejsze procedury, podczas których może dojść do kontaktu z krwią. Ryzyko istnieje także w gabinetach kosmetycznych, jeśli nie są przestrzegane zasady higieny i sterylizacji narzędzi.
WZW typu A również nie powinno być lekceważone. Choroba nie przechodzi w postać przewlekłą, ale może mieć ciężki przebieg. Jest przenoszona drogą fekalno-oralną, dlatego bywa nazywana chorobą brudnych rąk. Szczepienie przeciw WZW A może być zalecane osobom planującym podróże do krajów, gdzie ryzyko zakażenia jest większe.
Objawy, które powinny zaniepokoić
Najbardziej charakterystycznym objawem wirusowego zapalenia wątroby jest żółtaczka. Może objawiać się zażółceniem skóry, błon śluzowych oraz białkówek oczu. Nie każdy chory ma jednak taki objaw od razu, a inne dolegliwości bywają mało charakterystyczne.
Lekarka wskazuje, że przy niepokojących objawach ostateczną odpowiedź często dają dopiero badania laboratoryjne.
Mogą pojawić się osłabienie, stany podgorączkowe czy bóle brzucha, ale są to dolegliwości występujące w wielu różnych schorzeniach.
Do lekarza warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy pojawia się żółtaczka, przewlekłe osłabienie, ból brzucha, nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych albo podejrzenie kontaktu z zakażoną krwią. Zwlekanie z diagnostyką może sprawić, że choroba zostanie wykryta dopiero na zaawansowanym etapie.
Wątrobie szkodzą nie tylko wirusy
Problemy z wątrobą nie zawsze wynikają z zakażenia HBV lub HCV. Narząd mogą uszkadzać także alkohol, niektóre leki, choroby metaboliczne oraz toksyczne substancje chemiczne. Dotyczy to między innymi osób pracujących w rolnictwie, przemyśle chemicznym lub miejscach, gdzie regularnie stosuje się silne środki ochrony roślin i związki chemiczne.
Długotrwały kontakt z toksynami nie zawsze daje natychmiastowe objawy. Skutki mogą ujawnić się dopiero po czasie, na przykład w wynikach badań krwi. Dlatego osoby narażone zawodowo powinny przestrzegać zasad BHP i stosować środki ochronne, takie jak rękawice, maski, gogle oraz odzież zabezpieczająca.
Kto powinien wykonać badania
Badania w kierunku HBV i HCV powinny rozważyć osoby, którym przetaczano krew przed 1992 rokiem, pacjenci wielokrotnie hospitalizowani, osoby po kontakcie z potencjalnie zakażoną igłą, osoby z tatuażami lub piercingiem, kobiety planujące ciążę, dzieci matek zakażonych HBV lub HCV oraz pacjenci z podwyższonymi wartościami ALT lub AST.
Diagnostyka jest ważna także dla osób urodzonych przed 1996 rokiem, jeśli nie były szczepione przeciw WZW B. Lekarze podkreślają, że w przypadku chorób wątroby profilaktyka i regularne badania mogą wykryć zagrożenie wcześniej niż objawy.
Przypominamy, wcześniej pisaliśmy o zmianach w Biedronce dla milionów klientów od 30 lipca.
