Nie żyje król Norwegii Harald V: miał 89 lat — co wiadomo o jego życiu

Jak informuje CNN⁠, król Norwegii Harald V zmarł w piątek 28 sierpnia o godzinie 6:35 w szpitalu Rikshospitalet w Oslo. Najstarszy monarcha Europy miał 89 lat i panował przez 35 lat.

Po śmierci Haralda V norweski tron objął jego syn Haakon. Królową małżonką została Mette-Marit, natomiast księżniczka Ingrid Alexandra zajęła pierwsze miejsce w kolejce do korony, pisze Bytow24⁠.

Norwegia ogłosiła żałobę narodową

W ostatnich dniach stan zdrowia Haralda V znacznie się pogorszył. Monarchę przyjęto do szpitala z powodu nagromadzenia płynów w organizmie związanego z chorobą krwi. Później lekarze zdiagnozowali również infekcję.

Premier Jonas Gahr Støre przekazał, że Norwegia pogrążyła się w żałobie, a mieszkańcy kraju odczuwają wdzięczność za wieloletnią służbę króla. Rząd ogłosił oficjalny okres żałoby narodowej.

Przed Pałacem Królewskim w Oslo zaczęli gromadzić się mieszkańcy składający kwiaty i oddający hołd zmarłemu monarsze. Kondolencje przekazały rodziny królewskie ze Szwecji, Danii i Wielkiej Brytanii, a także przywódcy europejskich państw.

Haakon objął tron po śmierci ojca

Harald V pozostawił żonę Sonję, z którą przeżył 57 lat, dwoje dzieci oraz pięcioro wnucząt. Jego następcą został syn Haakon, urodzony w 1973 roku.

Nowy monarcha przez wiele lat zastępował ojca podczas chorób i rekonwalescencji. Pełnił wówczas funkcję regenta, prowadził posiedzenia Rady Państwa oraz wykonywał pozostałe obowiązki głowy państwa.

Pierwszą osobą w kolejce do tronu została córka Haakona, księżniczka Ingrid Alexandra. Zmiana monarchy rozpoczęła tym samym nowy rozdział w historii norweskiej rodziny królewskiej.

Dzieciństwo Haralda V upłynęło na wygnaniu

Harald urodził się 21 lutego 1937 roku jako najmłodsze z trojga dzieci następcy tronu Olafa i księżnej Märthy. Był ich jedynym synem, co zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zapewniało mu miejsce w linii sukcesji.

Miał trzy lata, gdy niemieckie wojska zaatakowały Norwegię. Rodzina królewska wraz z przedstawicielami rządu uciekła do Szwecji. Po kilku miesiącach Harald wyjechał z matką i starszymi siostrami do Waszyngtonu. Jego ojciec oraz dziadek, król Haakon VII, pozostali w Londynie do zakończenia niemieckiej okupacji.

Harald wrócił do Norwegii 7 czerwca 1945 roku. Ośmioletniego księcia oraz pozostałych członków rodziny królewskiej powitały w Oslo tysiące mieszkańców.

Przyszły król uczył się w zwykłej szkole

Rodzina królewska chciała podkreślić więź z mieszkańcami i unowocześnić monarchię, dlatego Harald rozpoczął naukę w państwowej szkole. Jego codzienność nie różniła się znacząco od życia pozostałych uczniów, poza obecnością ochrony przed budynkiem.

Później ukończył szkołę katedralną w Oslo oraz obowiązkową służbę wojskową w szkole oficerskiej kawalerii. Studiował również nauki społeczne, historię i ekonomię na Uniwersytecie Oksfordzkim w Wielkiej Brytanii.

Harald V reprezentował Norwegię na igrzyskach

Jedną z największych pasji Haralda było żeglarstwo, którym zainteresował się dzięki ojcu, królowi Olafowi V. Według danych norweskiego dworu w ciągu życia uczestniczył w ponad tysiącu regat i wydarzeń żeglarskich.

Po raz pierwszy wystartował jako członek załogi w 1946 roku, mając dziesięć lat. Jako następca tronu reprezentował Norwegię podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Tokio w 1964 roku. Na ceremonii otwarcia był chorążym norweskiej reprezentacji.

Wystąpił również na igrzyskach w Meksyku w 1968 roku oraz Monachium w 1972 roku. Zamiłowanie do żeglarstwa sprawiło, że był często określany mianem króla żeglarza.

Małżeństwo z Sonją wymagało zgody króla

Harald przez dziewięć lat spotykał się z Sonją Haraldsen. Jego ojciec początkowo sprzeciwiał się małżeństwu, ponieważ wybranka księcia nie pochodziła z rodziny arystokratycznej.

Zgoda została wydana po konsultacjach z norweskim parlamentem. Według relacji Harald zapowiedział wcześniej, że zrezygnuje z praw do tronu, jeżeli nie będzie mógł poślubić Sonji.

Ślub odbył się 29 sierpnia 1968 roku w katedrze w Oslo. W uroczystości uczestniczyło około 800 gości, a związane z nią wydarzenia trwały trzy dni. Para doczekała się córki Märthy Louise, urodzonej w 1971 roku, oraz syna Haakona.

W 2022 roku księżniczka Märtha Louise zrezygnowała z wykonywania oficjalnych obowiązków. Zachowała jednak tytuł, a Harald podziękował jej wówczas za wieloletnią działalność na rzecz rodziny królewskiej.

Harald V panował przez 35 lat

Harald objął tron w 1991 roku po śmierci ojca. Miał wtedy 53 lata. W czerwcu tego samego roku wraz z Sonją uczestniczył w ceremonii konsekracji w katedrze Nidaros w Trondheim, której obrzędy nawiązywały do średniowiecznych tradycji.

Po uroczystości para odbyła dziesięciodniową podróż po południowej Norwegii, a rok później odwiedziła cztery najbardziej wysunięte na północ regiony kraju. Według NRK⁠ król i królowa w czasie panowania odwiedzili niemal wszystkie norweskie okręgi oraz gminy.

Harald V był pierwszym księciem urodzonym w Norwegii od 567 lat. Jego oficjalne obowiązki miały głównie charakter ceremonialny. Przewodniczył piątkowym posiedzeniom Rady Państwa, otwierał sesje parlamentu oraz zatwierdzał ustawy i decyzje rządu.

W ostatnich latach zmagał się z chorobami

Harald V dwukrotnie przeszedł operacje serca. W 2005 roku wszczepiono mu zastawkę, którą wymieniono podczas zabiegu w 2020 roku. W okresach rekonwalescencji obowiązki monarchy przejmował Haakon.

W 2021 roku król przeszedł operację uszkodzonego ścięgna nad prawym kolanem i później często poruszał się o kulach. W maju 2023 roku trafił do szpitala z infekcją dróg oddechowych. Pomimo problemów zdrowotnych wykonał w tym samym roku 275 oficjalnych obowiązków.

W 2024 roku został hospitalizowany podczas prywatnego pobytu na malezyjskiej wyspie Langkawi. Lekarze stwierdzili infekcję oraz zbyt wolną pracę serca, dlatego wszczepili mu rozrusznik. Harald kontynuował wykonywanie obowiązków tak długo, jak pozwalał mu na to stan zdrowia.

Przypominamy, wcześniej pisaliśmy o tajnej podróży dyrektora CIA Johna Ratcliffe’a do Moskwy i kulisach jego rozmów z Rosją⁠.