Jak wynika z kalendarza liturgicznego GCatholic dla Polski na 2026 rok, we wrześniu Kościół katolicki obchodzi między innymi święta związane z Maryją, apostołami, archaniołami oraz ważnymi postaciami historii Kościoła. Pierwsza z wymienionych uroczystości przypada już 3 września, a ostatnia 29 września.
- 3 września – wspomnienie świętego Grzegorza Wielkiego
- 8 września – Narodzenie Najświętszej Maryi Panny
- 14 września – Podwyższenie Krzyża Świętego
- 15 września – wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Bolesnej
- 18 września – święto świętego Stanisława Kostki
- 21 września – święto świętego Mateusza Apostoła
- 29 września – święto archaniołów Michała, Gabriela i Rafała
- Wrześniowe obchody nie oznaczają dodatkowych dni wolnych
Żadna z opisanych dat nie jest w Polsce świętem nakazanym przypadającym poza niedzielą ani ustawowym dniem wolnym od pracy. Wierni mogą jednak uczestniczyć w liturgii związanej z poszczególnymi obchodami, a część z nich ma szczególne znaczenie w polskiej tradycji katolickiej, pisze Bytow24.
3 września – wspomnienie świętego Grzegorza Wielkiego
W czwartek 3 września 2026 roku w kalendarzu liturgicznym przypada wspomnienie świętego Grzegorza Wielkiego, papieża i doktora Kościoła. Grzegorz I kierował Kościołem na przełomie VI i VII wieku i należy do najważniejszych papieży wczesnego średniowiecza.
Jego pontyfikat przypadł na okres głębokich przemian politycznych i społecznych w Europie. Grzegorz zajmował się organizacją życia kościelnego, działalnością misyjną, pomocą potrzebującym oraz administracją dóbr należących do Kościoła. Pozostawił także liczne pisma teologiczne i duszpasterskie.
Z jego imieniem tradycyjnie łączy się również rozwój zachodniej muzyki liturgicznej, określanej jako chorał gregoriański. W liturgii Kościół wspomina go jako papieża, duszpasterza i doktora Kościoła.
8 września – Narodzenie Najświętszej Maryi Panny
We wtorek 8 września przypada święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Jest to jedno z maryjnych świąt obecnych w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego i odnosi się do narodzin Maryi, matki Jezusa Chrystusa.
Obchód ten ma wielowiekową tradycję. Data 8 września znajduje się dokładnie dziewięć miesięcy po obchodzonej 8 grudnia uroczystości Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.
W polskiej tradycji święto jest znane również pod nazwą Matki Bożej Siewnej. Nazwa wiąże się z dawnym kalendarzem prac rolniczych i okresem rozpoczynania jesiennych zasiewów. W wielu miejscach zachowały się lokalne zwyczaje religijne związane z tym dniem.
14 września – Podwyższenie Krzyża Świętego
W poniedziałek 14 września Kościół katolicki obchodzi święto Podwyższenia Krzyża Świętego. Centralnym motywem tego dnia jest krzyż Chrystusa oraz jego znaczenie w chrześcijańskiej historii zbawienia.
Geneza obchodu jest związana z kultem relikwii Krzyża Świętego i wydarzeniami w Jerozolimie. Tradycja łączy jego początki między innymi z odnalezieniem krzyża Chrystusa oraz konsekracją bazylik wzniesionych w IV wieku w miejscach związanych z męką i zmartwychwstaniem Jezusa.
W czasie liturgii szczególne miejsce zajmuje symbol krzyża. Święto ma rangę wyższą niż zwykłe wspomnienie liturgiczne, jednak w Polsce nie jest ustawowym dniem wolnym od pracy ani świętem nakazanym.
15 września – wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Bolesnej
Dzień po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego, we wtorek 15 września, przypada wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Bolesnej. Bliskość obu dat ma znaczenie liturgiczne – wspomnienie koncentruje uwagę na cierpieniu Maryi związanym z męką i śmiercią jej Syna.
W katolickiej tradycji rozwinęło się nabożeństwo do siedmiu boleści Maryi. Obejmuje ono wydarzenia biblijne przedstawiające jej doświadczenie cierpienia – od proroctwa Symeona, przez ucieczkę do Egiptu i drogę Jezusa na Golgotę, aż po ukrzyżowanie, zdjęcie ciała Chrystusa z krzyża i złożenie go do grobu.
Obchód przypomina więc o obecności Maryi przy najważniejszych wydarzeniach związanych z męką Chrystusa. W Polsce kult Matki Bożej Bolesnej jest obecny również w licznych sanktuariach, parafiach i lokalnych nabożeństwach.
18 września – święto świętego Stanisława Kostki
W piątek 18 września polski kalendarz liturgiczny przewiduje święto świętego Stanisława Kostki, zakonnika i jednego z patronów Polski. Dzień ten ma szczególne znaczenie w polskim Kościele ze względu na pochodzenie świętego i rozwinięty przez stulecia kult.
Stanisław Kostka urodził się w XVI wieku na Mazowszu. W młodym wieku zdecydował się na życie zakonne i mimo sprzeciwu rodziny dążył do wstąpienia do Towarzystwa Jezusowego. Ostatecznie dotarł do Rzymu, gdzie został przyjęty do jezuitów.
Zmarł bardzo młodo, mając zaledwie 18 lat. Jego postać stała się szczególnie popularna w duszpasterstwie dzieci i młodzieży, a sam Stanisław jest uznawany za patrona młodych ludzi. W Polsce 18 września jego obchód ma rangę święta.
21 września – święto świętego Mateusza Apostoła
W poniedziałek 21 września obchodzone jest święto świętego Mateusza, apostoła i ewangelisty. Mateusz należy do grona dwunastu apostołów Jezusa i tradycyjnie jest uznawany za autora jednej z czterech kanonicznych Ewangelii.
Według przekazu ewangelicznego przed powołaniem był celnikiem. Jezus wezwał go, aby poszedł za Nim, a Mateusz pozostawił dotychczasowe zajęcie i został uczniem Chrystusa. Motyw jego powołania należy do najbardziej rozpoznawalnych fragmentów związanych z tą postacią.
W tradycji chrześcijańskiej święty Mateusz jest przedstawiany jako apostoł i ewangelista. Jego symbolem w ikonografii jest człowiek lub postać uskrzydlona, jeden z czterech symboli przypisywanych autorom Ewangelii.
29 września – święto archaniołów Michała, Gabriela i Rafała
Ostatnim z wymienionych ważnych obchodów miesiąca jest przypadające we wtorek 29 września święto świętych archaniołów Michała, Gabriela i Rafała. Wszystkie trzy postacie są znane z tekstów biblijnych, choć występują w nich w różnych rolach.
Archanioł Michał przedstawiany jest jako obrońca w walce ze złem. Jego imię pojawia się między innymi w Księdze Daniela, Liście Judy oraz Apokalipsie świętego Jana. W tradycji katolickiej rozwinął się silny kult świętego Michała, a jego wezwanie noszą liczne kościoły i parafie również w Polsce.
Gabriel jest przede wszystkim kojarzony ze zwiastowaniem Maryi narodzin Jezusa. W Ewangelii według świętego Łukasza przekazuje Maryi wiadomość o tym, że zostanie matką Chrystusa. Jest więc szczególnie związany z tajemnicą Wcielenia i przekazywaniem Bożego posłannictwa.
Rafał występuje w Księdze Tobiasza, gdzie towarzyszy Tobiaszowi podczas podróży i pomaga jego rodzinie. Tradycyjnie jest wiązany z opieką nad podróżującymi oraz uzdrowieniem.
29 września Kościół wspomina wszystkich trzech archaniołów podczas jednego święta. Jest to zarazem ostatnia spośród wskazanych ważnych dat liturgicznych września 2026 roku.
Wrześniowe obchody nie oznaczają dodatkowych dni wolnych
Choć kalendarz na wrzesień obejmuje kilka świąt i wspomnień o istotnym znaczeniu religijnym, żadna z wymienionych dat nie daje pracownikom w Polsce dodatkowego ustawowego dnia wolnego. Nie są to również święta nakazane, które same w sobie nakładałyby na katolików obowiązek uczestnictwa we mszy świętej.
Znaczenie poszczególnych obchodów wynika przede wszystkim z kalendarza liturgicznego. W ciągu jednego miesiąca pojawiają się w nim wydarzenia związane z Maryją i krzyżem Chrystusa, a także wspomnienia i święta papieża Grzegorza Wielkiego, Stanisława Kostki, Mateusza Apostoła oraz trzech archaniołów.
Przypomnijmy, że wcześniej o tym pisaliśmy wpływie cukru w napojach na ryzyko stłuszczenia wątroby według badań.