Jak informuje TVN24, w czwartek o godz. 9.30 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosi orzeczenie w pierwszej polskiej sprawie dotyczącej kredytów hipotecznych opartych na wskaźniku WIBOR, pisze Bytow24.
Wyrok może mieć istotne znaczenie dla tysięcy kredytobiorców spłacających zobowiązania ze zmiennym oprocentowaniem oraz dla banków, które stosują ten mechanizm przy ustalaniu wysokości rat.
Pytania do TSUE: czy klauzula WIBOR może być abuzywna
Polski sąd zwrócił się do TSUE z kilkoma kluczowymi pytaniami. Najważniejsze dotyczy tego, czy klauzula zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR może podlegać ocenie pod kątem abuzywności zgodnie z prawem unijnym.
Sąd zapytał również, czy bank miał obowiązek przekazać klientowi informacje pozwalające realnie zrozumieć mechanizm działania WIBOR oraz skutki finansowe zawarcia umowy. Kolejna kwestia dotyczy tego, czy brak właściwego poinformowania konsumenta może skutkować uznaniem klauzuli za nieuczciwą.
Ostatnie pytanie odnosi się do konsekwencji prawnych takiego rozstrzygnięcia. TSUE ma wskazać, czy w przypadku uznania klauzuli za abuzywną umowa powinna obowiązywać wyłącznie w oparciu o marżę banku, czy też mogłaby zostać unieważniona.
Stanowisko banków: brak podstaw do podważenia WIBOR
Prezes Związku Banków Polskich dr Tadeusz Białek odniósł się do oczekiwanego orzeczenia, podkreślając brak prawomocnych wyroków podważających funkcjonowanie WIBOR.
W jego ocenie obowiązujące przepisy wymagają stosowania wskaźnika referencyjnego przy ustalaniu zmiennego oprocentowania:
Tutaj mamy do czynienia z przepisem prawa, który nakazuje tak ukształtować zmienne oprocentowanie.
W zakresie obowiązków informacyjnych zaznaczył, że banki realizują je ponad standard wynikający z przepisów.
Banki informują o okolicznościach, w których rata może wzrosnąć w związku z ryzykiem, np. zmiany stopy procentowej NBP. Przesłanki zmiany oprocentowania opartego o WIBOR muszą być, i zarazem są, w umowach precyzyjnie wskazane, co wynika z prawa unijnego jako standardu obowiązków informacyjnych, który jest rozszerzony w polskich realiach prawnych.
Argumenty konsumentów: możliwa realna kontrola umów
Odmienne stanowisko prezentuje reprezentująca kredytobiorców mec. Karolina Pilawska. Jej zdaniem orzeczenie może otworzyć drogę do sądowej kontroli postanowień umów opartych na WIBOR.
W kontekście znaczenia wyroku dla krajowych sądów podkreśliła:
To byłby bardzo ważny sygnał dla sądów krajowych, że w sporach WIBOR-owych punkt ciężkości leży w relacji bank – konsument, a nie w abstrakcyjnej ‘legalności wskaźnika’.
Zdaniem mecenas rozstrzygnięcie dotyczące skutków uznania klauzuli za nieuczciwą może mieć największy ciężar finansowy, ponieważ przesądzi o tym, czy umowy będą modyfikowane, czy w określonych przypadkach unieważniane.
W Polsce trwają obecnie prace nad zastąpieniem WIBOR nowym wskaźnikiem POLSTR (Polish Short Term Rate), opartym wyłącznie na realnych transakcjach depozytów overnight na rynku międzybankowym.
Przypomnijmy, że wcześniej o tym pisaliśmy o tym, że w Polsce rozważane jest wprowadzenie podatku kościelnego w wysokości 8 procent od wynagrodzeń.
