Jak poinformowała Komisja Europejska, Bułgaria i Łotwa otrzymały pierwsze wypłaty w ramach unijnego instrumentu Security Action for Europe, znanego jako SAFE. Do Sofii trafiło 489,3 mln euro, natomiast Ryga otrzymała 524,7 mln euro. Łączna wartość pierwszych transz dla obu państw przekroczyła więc miliard euro.
Przekazane pieniądze stanowią zaliczki odpowiadające 15 proc. finansowania przewidzianego dla każdego z dwóch państw. Docelowo Bułgaria ma otrzymać 3,3 mld euro, a Łotwa 3,5 mld euro. Kolejne środki będą wypłacane po realizacji uzgodnionych etapów i spełnieniu warunków związanych z programem, pisze Bytow24.
Bułgaria i Łotwa otrzymały pierwsze pieniądze z SAFE
Pierwsze wypłaty mają umożliwić obu krajom szybszą realizację najważniejszych inwestycji obronnych. Mechanizm SAFE został przygotowany tak, aby państwa mogły finansować zakupy sprzętu wojskowego na preferencyjnych warunkach i jednocześnie zwiększać współpracę europejskich armii.
Podział środków dla Bułgarii i Łotwy przedstawia się następująco:
- Bułgaria otrzymała pierwszą wypłatę w wysokości 489,3 mln euro;
- całkowita pula przewidziana dla Bułgarii wynosi około 3,3 mld euro;
- Łotwa otrzymała pierwszą wypłatę w wysokości 524,7 mln euro;
- całkowite finansowanie przewidziane dla Łotwy wynosi około 3,5 mld euro;
- pierwsze płatności odpowiadają 15 proc. środków przewidzianych dla poszczególnych państw;
- kolejne transze będą uzależnione od osiągnięcia uzgodnionych etapów oraz spełnienia warunków programu.
Pieniądze mają przyspieszyć zakupy uzbrojenia
Środki przekazane Sofii i Rydze mają zostać wykorzystane do przyspieszenia priorytetowych zamówień wojskowych. Jednym z celów programu jest również poprawa interoperacyjności europejskich sił zbrojnych, dzięki której armie poszczególnych państw będą mogły skuteczniej współpracować.
SAFE ma ponadto wzmacniać transgraniczną współpracę obronną w Unii Europejskiej. Szczególne znaczenie ma finansowanie państw położonych na wschodniej flance UE, gdzie potrzeby dotyczące rozbudowy potencjału obronnego pozostają jednym z priorytetów unijnej strategii bezpieczeństwa.
Komisarz UE do spraw obrony i przestrzeni kosmicznej Andrius Kubilius, odnosząc się do pierwszych wypłat dla obu państw, podkreślił znaczenie szybkiego uruchomienia inwestycji.
„Dzięki tym pierwszym płatnościom w ramach SAFE pomagamy Bułgarii i Łotwie przyspieszyć kluczowe inwestycje w obronność, wzmacniając ich gotowość obronną i odporność. Działamy szybko i zdecydowanie, aby wspierać państwa wschodniej flanki UE”.
Program SAFE dysponuje pulą 150 miliardów euro
Całkowita wartość mechanizmu SAFE wynosi 150 mld euro. Pieniądze są udostępniane państwom członkowskim Unii Europejskiej w postaci długoterminowych pożyczek na preferencyjnych warunkach.
Finansowanie ma obejmować przede wszystkim wspólne zakupy sprzętu i uzbrojenia. Wśród kategorii objętych programem znajdują się:
- amunicja;
- systemy rakietowe;
- systemy obrony przeciwlotniczej;
- lądowy sprzęt wojskowy;
- inne wyposażenie potrzebne do zwiększenia europejskich zdolności obronnych.
Istotnym elementem programu jest wspieranie produkcji realizowanej w ramach europejskiego przemysłu obronnego. Wspólne zamówienia mają jednocześnie zwiększać skalę produkcji, poprawiać współpracę między państwami oraz ułatwiać standaryzację wyposażenia używanego przez ich siły zbrojne.
SAFE jest częścią planu wartego ponad 800 miliardów euro
Instrument SAFE stanowi element szerszego europejskiego planu ReArm Europe/Readiness 2030. Komisja Europejska zakłada, że działania podejmowane w jego ramach pozwolą zmobilizować ponad 800 mld euro inwestycji związanych z europejską obronnością.
Sam mechanizm SAFE jest finansowany poprzez emisję wspólnych obligacji Unii Europejskiej na rynkach kapitałowych. Takie rozwiązanie ma umożliwić pozyskiwanie pieniędzy na warunkach pozwalających oferować państwom uczestniczącym w programie stosunkowo niskie oprocentowanie pożyczek.
Bułgaria i Łotwa nie są pierwszymi krajami, które otrzymały pieniądze w ramach tego mechanizmu. Wcześniej w tym samym tygodniu Rumunii przekazano transzę wynoszącą 2,5 mld euro.
Komisja Europejska planuje kolejny nabór w 2026 roku
Realizacja SAFE będzie kontynuowana w kolejnych miesiącach. W 2026 roku Komisja Europejska zamierza uruchomić drugi nabór wniosków, który pozwoli ponownie rozdysponować środki niewykorzystane przez pozostałych uczestników programu.
Dalsze wypłaty dla państw korzystających z SAFE będą zależały od realizacji przyjętych planów inwestycyjnych oraz spełniania uzgodnionych warunków. W przypadku Bułgarii i Łotwy pierwsze transze otwierają drogę do wielomiliardowego finansowania modernizacji potencjału obronnego.
Przypomnijmy, że wcześniej o tym pisaliśmy zmarł król Norwegii Harald V w wieku 89 lat.
