Jak podaje Infor.pl, do Senatu trafiła petycja obywatelska zakładająca wprowadzenie w Polsce podatku kościelnego w wysokości 8% podatku dochodowego, pobieranego od wynagrodzeń z umowy o pracę, zlecenia i o dzieło, pisze Bytow24.
Postulat wpłynął 9 czerwca 2025 r. (nr P11-89/25), a 20 stycznia 2026 r. senacka Komisja Petycji zdecydowała o skierowaniu sprawy do Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu uzyskania opinii.
Na czym miałby polegać podatek kościelny 8%
Zgodnie z treścią petycji nowa danina miałaby wynosić 8% podatku dochodowego od osób fizycznych i być potrącana bezpośrednio z wynagrodzenia przez płatnika, a następnie przekazywana do urzędu skarbowego, który kierowałby środki do zadeklarowanego Kościoła lub związku wyznaniowego wpisanego do rejestru MSWiA.
Jedynym sposobem uniknięcia opodatkowania miałoby być formalne zadeklarowanie braku przynależności do jakiegokolwiek związku wyznaniowego.
Autor petycji, uzasadniając propozycję, wskazał na model niemiecki:
System ten, z powodzeniem funkcjonujący w Niemczech od wielu lat, udowadnia swoją wysoką skuteczność i przejrzystość. (…) Pobieranie podatku bezpośrednio z wynagrodzenia przez Urząd Skarbowy minimalizuje ryzyko nadużyć i zwiększa zaufanie społeczne do sposobu finansowania Kościołów.
W ocenie wnioskodawcy rozwiązanie to miałoby zwiększyć transparentność finansowania instytucji religijnych i wzmocnić świadome członkostwo w związkach wyznaniowych.
Jak działa Kirchensteuer w Niemczech
Propozycja opiera się na niemieckim modelu Kirchensteuer. W Niemczech podatek kościelny wynosi:
- 8% podatku dochodowego w Bawarii i Badenii-Wirtembergii,
- 9% podatku dochodowego w większości pozostałych landów.
Danina jest potrącana miesięcznie przez pracodawcę i przekazywana do urzędu skarbowego (Finanzamt). Aby przestać ją płacić, konieczne jest formalne wystąpienie z Kościoła w urzędzie stanu cywilnego lub sądzie.
W niektórych diecezjach istnieje również podatek kościelny od nieruchomości, np. w diecezji Spiry wynosi on 10% podatku od nieruchomości.
Finansowanie Kościoła w Polsce
Z analizy Biura Analiz i Petycji Kancelarii Senatu wynika, że w UE funkcjonują trzy główne modele finansowania kościołów:
- Bezpośrednie finansowanie z budżetu państwa (m.in. Grecja, Dania).
- Obowiązkowy lub dobrowolny podatek kościelny (m.in. Niemcy, Austria, Hiszpania).
- Samofinansowanie przy wsparciu państwa (np. Francja, Czechy).
W Polsce Kościół katolicki finansowany jest m.in. z:
- ofiar wiernych,
- dotacji z Funduszu Kościelnego,
- działalności gospodarczej parafii,
- ulg podatkowych oraz zwolnień ustawowych,
- nieodpłatnych przekazań nieruchomości Skarbu Państwa (na podstawie art. 70a ustawy z 1989 r.).
Według wyliczeń przywoływanych w analizie senackiej, od 1992 do 2019 r. przekazano Kościołowi rzymskokatolickiemu 76 244 ha ziemi rolnej, co według średnich cen GUS z 2019 r. dawało wartość około 3,5 mld zł.
Decyzja Senatu i dalsze kroki
Podczas posiedzenia Komisji Petycji głos zabrali senatorowie.
Senator Piotr Masłowski podkreślił potrzebę rozpoczęcia debaty:
Ja się bardzo cieszę, że ta petycja wpłynęła. Myślę, że w Polsce, taka debata, prędzej czy później, musi się odbyć.
Z kolei senator Michał Seweryński wnioskował o wstrzymanie prac:
Ja jestem za tym, żebyśmy nie kontynuowali pracy nad tą petycją (…). Musielibyśmy tę petycję zawiesić na pewien czas.
Ostatecznie wniosek o zaniechanie prac nie uzyskał poparcia. Komisja zdecydowała o wystąpieniu do Ministerstwa Finansów oraz MSWiA o opinie. Po ich otrzymaniu sprawa wróci pod obrady. Senatorowie będą mogli:
- złożyć wniosek o inicjatywę ustawodawczą,
- albo zgłosić wniosek legislacyjny podczas obrad Senatu.
Przypomnijmy, że wcześniej o tym pisaliśmy w artykule o planach budowy nowego Centrum Kultury w Bytowie za 60 mln zł.
